In dit artikel(9)
Hoe werkt een modelovereenkomst?
De Belastingdienst publiceert goedgekeurde modelovereenkomsten op haar website. Opdrachtgevers en zzp'ers kunnen deze gebruiken als basis voor hun samenwerking. De overeenkomst beschrijft de voorwaarden waaronder geen sprake is van een dienstverband.
Belangrijk: de goedkeuring geldt alleen als de feitelijke werkwijze overeenkomt met het contract. Een modelovereenkomst is geen vrijbrief.
Types modelovereenkomsten
1. Algemene modelovereenkomsten — geschikt voor de meeste situaties
2. Branche-specifieke overeenkomsten — afgestemd op specifieke sectoren (bouw, IT, zorg)
3. Individuele overeenkomsten — op maat gemaakt en individueel beoordeeld door de Belastingdienst
De Belastingdienst publiceert deze op haar website met een registratienummer.
Beslistabel: welke modelovereenkomst kies je?
Niet elke modelovereenkomst past bij elke situatie. Deze beslistabel helpt bij de eerste keuze:
| Situatie | Aanbevolen type | Waarom |
| --- | --- | --- |
| Kortlopende opdracht, standaard IT/marketing/administratie | Algemene modelovereenkomst 'geen werkgeversgezag' | Snel, geen sectorale complicaties |
| Bouw, installatie of onderhoud | Branche-specifiek 'bouw' | Verrekent ketenaansprakelijkheid |
| Zorg (verpleging, waarnemend arts) | Branche-specifiek 'zorg' | Rekening houdend met protocollen en tuchtrecht |
| ICT-detachering via bureau | Algemene 'tussenkomst' | Geldt tussen bureau en zzp'er |
| Afwijkende clausules of hoog risico | Individuele modelovereenkomst | Vooraf beoordeeld door Belastingdienst |
| Werkrelatie < €38/uur | Geen modelovereenkomst redt je | Rechtsvermoeden (wetsvoorstel 36.783) weegt zwaar |
Check altijd het registratienummer op belastingdienst.nl en gebruik de meest recente versie.
Modelovereenkomst vandaag en straks
**Vandaag (Wet DBA):** een modelovereenkomst geeft sinds 2025 geen vrijwaring meer. De Belastingdienst kijkt naar de feitelijke werkwijze, gewogen met de negen Deliveroo-gezichtspunten. Een modelovereenkomst is een goede basis, mits de praktijk overeenkomt met wat er staat.
**Wetsvoorstel — €38-rechtsvermoeden (36.783):** onder €38 per uur zou een arbeidsovereenkomst worden vermoed; een contract neemt dat vermoeden niet weg. Tweede Kamer akkoord 21 april 2026, Eerste Kamer nog niet.
**Wetsvoorstel — Zelfstandigenwet (beoogd 2028):** een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. Ook daar telt de feitelijke werkwijze.
**Verouderd:** het 5+4-kader van de Wet VBAR is in maart 2026 geschrapt; bouw contracten daar niet meer op.
Tips voor het gebruik van een modelovereenkomst
• Kies een overeenkomst die past bij je sector en werkwijze (gebruik de beslistabel hierboven)
• Pas geen essentiële bepalingen aan zonder juridisch advies
• Zorg dat de praktijk overeenkomt met de afspraken
• Evalueer jaarlijks of de overeenkomst nog actueel is en of de feitelijke werkwijze niet is opgeschoven
• Combineer met dossiervorming (contracten, urenstaten, deliverables, bewijs van andere opdrachtgevers) voor maximale bescherming
Checklist: modelovereenkomst gebruiken
- 1Download de juiste modelovereenkomst van de Belastingdienst
- 2Controleer of het type past bij je situatie en sector
- 3Pas de overeenkomst aan op je specifieke opdracht
- 4Wijzig geen essentiële bepalingen zonder advies
- 5Onderteken voor aanvang van de werkzaamheden
- 6Werk feitelijk conform de afspraken in het contract
- 7Evalueer jaarlijks of de overeenkomst nog actueel is
- 8Combineer met dossiervorming en bewijsverzameling
Voorbeelden
Goed voorbeeld
Een IT-bedrijf gebruikt een branche-specifieke modelovereenkomst voor ICT-specialisten en werkt conform de afspraken.
Risicovol voorbeeld
Een bedrijf heeft een modelovereenkomst, maar de zzp'er werkt feitelijk als werknemer: vast rooster, kantoorlaptop, teamvergaderingen.
Let op
Een aangepaste modelovereenkomst waarbij de vervangingsbepaling is verwijderd — dit ondermijnt de zekerheid die de overeenkomst biedt.
Veelgestelde vragen
Verwante begrippen
Laatst bijgewerkt: 9 oktober 2026
In lijn met Belastingdienst richtlijnen. Dit platform biedt compliance-richtlijnen, geen juridisch advies.