In dit artikel(9)
Wat geldt vandaag?
Vandaag geldt de **Wet DBA**. De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volledig en kan sinds 2026 ook vergrijpboetes opleggen. Of iemand werknemer of zelfstandige is, wordt beoordeeld met de **negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest** (Hoge Raad, 24 maart 2023), in onderlinge samenhang. De Zelfstandigenwet verandert daar pas iets aan als ze is aangenomen en in werking treedt.
Toets 1: de zelfstandigentoets (voorstel)
Deze toets kijkt naar jou als ondernemer, los van één opdracht. In het consultatievoorstel gaat het onder meer om:
• Inschrijving bij de KvK
• Een btw-identificatienummer
• Meerdere opdrachtgevers: minimaal drie in twee jaar
• Een financiële buffer of voorziening voor arbeidsongeschiktheid en pensioen
De exacte drempels kunnen na de consultatie nog wijzigen.
Toets 2: de werkrelatietoets (voorstel)
Deze toets kijkt per opdracht of je in de praktijk vrij bent in:
• **Hoe** je het werk doet (werkwijze)
• **Wanneer** je werkt (planning en tijden)
• **Waar** je werkt (locatie)
Het gaat om de feitelijke werkwijze, niet om wat er in het contract staat.
Hoe verhoudt dit zich tot de Wet VBAR en het €38-rechtsvermoeden?
Het eerdere verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR — vaak het '5+4-kader' genoemd — is in maart 2026 door het kabinet geschrapt. Dat kader is **verouderd** en wordt niet meer toegepast.
Wat wél doorloopt is het **rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst onder €38 per uur** (wetsvoorstel 36.783). De Tweede Kamer stemde op 21 april 2026 in; het voorstel ligt nu bij de Eerste Kamer. Het is dus ook nog geen geldende wet.
Wat kun je nu al doen?
• Leg per opdracht vast hoe, wanneer en waar het werk gebeurt
• Bewaar bewijs van meerdere opdrachtgevers, KvK- en btw-gegevens
• Houd je dossier per werkrelatie actueel, met datum
• Volg de consultatie: de definitieve tekst kan afwijken
Wie dat vandaag doet, kan zijn werkrelatie onderbouwen onder de Wet DBA én staat klaar als de Zelfstandigenwet komt.
Checklist: voorbereid zonder vooruit te lopen
- 1Ik weet dat vandaag de Wet DBA en de Deliveroo-criteria gelden
- 2Ik weet dat de Zelfstandigenwet nog een wetsvoorstel is (beoogd 2028)
- 3KvK-inschrijving en btw-nummer zijn vastgelegd
- 4Ik kan meerdere opdrachtgevers aantonen
- 5Per opdracht is vastgelegd hoe, wanneer en waar ik werk
- 6Ik gebruik het oude 5+4-kader (verouderd) niet meer
Voorbeelden
Goed voorbeeld
Een zzp'er met vier opdrachtgevers in twee jaar, eigen planning en werkplek, en een dossier per opdracht — sterk onderbouwd onder de huidige praktijk.
Let op
Een zzp'er met één opdrachtgever die werktijden bepaalt — risico onder de Deliveroo-criteria, en mogelijk ook onder de werkrelatietoets.
Risicovol voorbeeld
Een opdrachtgever die werkrelaties nog op het 5+4-kader beoordeelt — dat kader is verouderd sinds maart 2026.
Veelgestelde vragen
Verwante begrippen
In lijn met Belastingdienst richtlijnen. Dit platform biedt compliance-richtlijnen, geen juridisch advies.